/ ENDÜSTRİYEL ÇÖZÜM 24

Enerji Verimliliği ve Dekarbonizasyon

Veriden başlayın. Verimliliği sahada büyütün.

Üretim süreçlerinde enerji tüketimini görünür kılın; veriyi proses kontrolü ve üretim bilgisiyle birleştirin. Enerji verimliliği fırsatlarını belirlemek, iyileştirmeleri uygulamak ve karbonsuzlaştırma çalışmalarına güvenilir veri sağlamak için Oskon’un mühendislik yaklaşımını keşfedin.

Çözümü inceleyin
Enerji Verimliliği ve Dekarbonizasyon çözümü
OSKONEnerji Verimliliği ve Dekarbonizasyon
01 / ÜRETİMİNİZİ ANLAYARAK BAŞLAYIN

Enerjiyi görünür kılın.
İyileştirmeyi ölçülebilir yapın.

Bir fabrikanın toplam tüketimini bilmek başlangıçtır. Asıl fırsat; bu enerjinin hangi hatta, hangi ürün için, hangi çalışma koşulunda kullanıldığını anlamak ve elde edilen bilgiyi sahadaki kontrol kararlarına taşımaktır.

Sanayide karbonsuzlaştırma, üretimle birlikte düşünülmeli.

Karbonsuzlaştırma (dekarbonizasyon), faaliyetlerden kaynaklanan sera gazı emisyonlarının azaltılmasıdır. Sanayide bu yolculuk; enerji ihtiyacının azaltılmasını, proseslerin iyileştirilmesini ve uygun koşullarda daha düşük emisyonlu enerji kaynaklarına geçişi kapsar.

Oskon’un otomasyon, proses kontrolü ve endüstriyel veri entegrasyonu yetkinlikleri; enerji verisini üretimle ilişkilendiren bir mühendislik yaklaşımının temelini oluşturur. Ölçüm noktaları, kontrol senaryoları ve performans göstergeleri tesisin mevcut altyapısına göre birlikte değerlendirilir.

Hedef; üretim kapasitesi, ürün kalitesi ve emniyet gereksinimlerini gözeterek gereksiz tüketimi azaltmak ve yapılan iyileştirmenin etkisini izleyebilmektir.

Doğru soru:

“Bu ay ne kadar enerji kullandık?” sorusunun yanına “Aynı ürünü, aynı kalite koşullarında üretmek için ne kadar enerjiye ihtiyacımız var?” sorusunu eklemek.

02 / TESİSTEN KARARA

Her tüketimin
bir üretim karşılığı olsun.

Ana sayaçtan kritik ekipmana uzanan ölçüm yapısı; elektrik, yakıt ve yardımcı işletme verilerini aynı zaman ekseninde buluşturur. Böylece toplamın içindeki kayıplar ve iyileştirme alanları ayrıştırılabilir.

Bir tesiste enerji ölçüm noktalarıAna elektrik sayacı üretim hattına ve motor gruplarına bağlanır. Basınçlı hava, ısıl proses ve soğutma sistemlerinin ölçümleri üretim bağlamıyla birlikte endüstriyel veri katmanında toplanır. Bu, projeye göre uyarlanan kavramsal bir şemadır. ENERJİ GİRİŞİAna elektrik sayacı Tesis toplamı kWhÜretim hattı kWMotor ve sürücü Debi · basınçBasınçlı hava Yakıt · ısı · suIsıl proses / soğutma Endüstriyel veri + üretim bağlamıÜrün · üretim emri · vardiya · makine durumu · zaman KAVRAMSAL TESİS ŞEMASI
Örnek ölçüm mimarisi. Sayaçlar, haberleşme bağlantıları ve ölçülecek büyüklükler tesis keşfinde belirlenir; şema gerçek bir tesise ait değildir.
ELEKTRİK

Tüketim ve yük profili

kWh, aktif güç ve talep verileri; duruş, vardiya ve ekipman çalışma bilgisiyle birlikte izlenir.

YARDIMCI İŞLETMELER

Kaynağa uygun ölçüm

Yakıt, buhar, basınçlı hava ve su için uygun sayaçlar seçilir. Isıl enerji hesabında debi ve ilgili sıcaklık / basınç verileri değerlendirilir.

VERİ KALİTESİ

Güvenilir karşılaştırma

Zaman senkronizasyonu, birimler, eksik kayıtlar ve ölçüm doğruluğu kontrol edilir. Ana sayaç ile alt sayaçların sınırları açıkça tanımlanır.

01

Ölçüm

Sayaçlar, sensörler ve mevcut kontrolörler.

02

Bağlantı

Altyapıya uygun endüstriyel haberleşme.

03

Bağlam

SCADA, veri arşivi ve MES/MOM ilişkisi.

04

Aksiyon

Gösterge, alarm, kontrol ve takip.

Veri toplama mimarisi OT ağının erişim ve güvenlik kurallarıyla birlikte tasarlanır. Görüntüleme ile proses üzerinde kontrol yetkisi ayrı değerlendirilir.

03 / SAHADAKİ İYİLEŞTİRME ALANLARI

Veri, doğru müdahaleyle
değer kazanır.

Bir izleme ekranı tek başına tüketimi düşürmez. Tasarruf, ölçümle belirlenen fırsatın uygun kontrol stratejisine, ekipman iyileştirmesine veya işletme uygulamasına dönüştürülmesiyle ortaya çıkar.

01

Motor, pompa ve fan kontrolü

İhtiyaçtan bağımsız sabit çalışma, gereksiz yüksek basınç veya debi ve uygunsuz çalışma noktaları incelenir. Prosese uygun hız kontrolü ve kontrol döngüsü ayarları değerlendirilir.

İzlenecek veri: güç, hız, debi, basınç, çalışma süresi.
02

Basınçlı hava sistemleri

Üretim dışı saatlerdeki hava ihtiyacı, basınç seviyeleri ve kompresörlerin yük / boşta çalışma süreleri karşılaştırılır. Kaçak giderimi ve sıralama kontrolü için öncelikler belirlenir.

İzlenecek veri: elektrik tüketimi, hava debisi, basınç, yük durumu.
03

Isıtma, fırın ve batch prosesleri

Reçete adımları, sıcaklık profilleri, bekleme süreleri ve yeniden işleme ihtiyacı birlikte ele alınır. Kontrol iyileştirmeleri, ürünün doğrulanmış proses koşulları korunarak tasarlanır.

İzlenecek veri: yakıt / enerji, sıcaklık, parti, çevrim ve kalite sonucu.
04

Soğutma ve yardımcı tesisler

Soğutma ihtiyacı, ortam koşulları ve ekipman yükleri birlikte değerlendirilir. Pompa / fan yönetimi, set değerleri ve devreye alma sıralaması üzerinden gereksiz çalışma araştırılır.

İzlenecek veri: elektrik, giriş / çıkış sıcaklıkları, debi, ortam koşulları.
05

Üretim planı, duruş ve kalite

Boşta çalışan hatlar, sık dur-kalklar, fire ve tekrar üretim enerji verisiyle ilişkilendirilir. Uygun bekleme senaryoları ve üretim akışı iyileştirmeleri araştırılır.

İzlenecek veri: üretim emri, makine durumu, iyi ürün, fire ve kWh / ürün.
06

Mevcut tesisin modernizasyonu

Ölçüm eksikleri, eski kontrol donanımı ve sürdürülemeyen yazılım yapıları incelenir. Yenileme; bakım yapılabilirlik, veri erişimi ve enerji performansı hedefleriyle aşamalı olarak planlanır.

İzlenecek veri: ekipman envanteri, haberleşme, duruş penceresi ve başlangıç performansı.
Mühendislik sınırı:

Her uygulama için emniyet fonksiyonları, ürün kalitesi, kapasite, bakım ihtiyacı ve kabul kriterleri birlikte ele alınır. İyileştirme potansiyeli saha verisiyle belirlenir.

04 / SONUCU DOĞRU OKUYUN

Kazanımı üretimle
birlikte değerlendirin.

Üretim azaldığında tüketim de düşebilir. Enerji performansını değerlendirmek için üretim miktarı, ürün karması, çalışma süresi ve gerekiyorsa hava koşulları dikkate alınarak karşılaştırılabilir bir referans oluşturulur.

TEMSİLİ HESAPLAMA / GERÇEK PROJE SONUCU VEYA TASARRUF TAAHHÜDÜ DEĞİLDİR.
Aynı üretim miktarında enerji yoğunluğu karşılaştırmasıTemsili örnekte 50 bin aynı nitelikte ürün için başlangıç tüketimi 100 bin kilovatsaat, iyileştirme sonrası tüketim 85 bin kilovatsaattir. Birim tüketim 2,00 değerinden 1,70 kilovatsaat bölü ürüne iner. Azalma yüzde 15 olur.BİRİM ÜRÜN BAŞINA ENERJİ / kWh2,001,70Başlangıçİyileştirme sonrasıAynı ürün · aynı üretim miktarı · karşılaştırılabilir koşullar
Bu basitleştirilmiş örnek sabit üretim koşulları varsayar. Gerçek tesiste referans dönem ve düzeltme yöntemi ayrıca tanımlanır.
%15 daha düşük birim tüketim
Üretim miktarı
50.000 ürün / dönem
Başlangıç tüketimi
100.000 kWh
İyileştirme sonrası
85.000 kWh
Örnek enerji farkı
15.000 kWh / dönem

Enerji farkının mali karşılığı; geçerli enerji tarifesi ve ilgili işletme maliyetleriyle hesaplanır. Basit geri ödeme süresi, yatırım tutarının yıllık net tasarrufa bölünmesiyle değerlendirilir; bakım ve çalışma süresi varsayımları açıkça belirtilir.

kWh / ürün veya ton

Üretimle ilişkili performans

Benzer ürün ve proses koşullarında birim tüketim karşılaştırılır.

kWh / duruş saati

Üretim dışındaki tüketim

Bekleme ve plansız duruş sırasında devam eden tüketim izlenir.

kW / talep profili

Yüklerin zaman içindeki dağılımı

Eş zamanlı yükler ve pik talep, tüketimden ayrı bir gösterge olarak ele alınır.

05 / ENERJİDEN KARBON VERİSİNE

kWh ile CO₂e arasında
bir hesap yöntemi vardır.

Karbonsuzlaştırma çalışmalarında enerji tüketimi ve sera gazı emisyonları ayrı göstergelerle izlenir. Emisyon hesabı; enerji türü, raporlama sınırı, dönem ve uygun emisyon faktörü belirtilerek yapılır.

FAALİYET VERİSİEnerji tüketimiÖrneğin elektrik için kWh
HESAPLAMA GİRDİSİEmisyon faktörüÖrneğin kg CO₂e / kWh
HESAPLANAN ETKİSera gazı emisyonukg CO₂e
KAPSAM 1

Tesisteki doğrudan emisyonlar

Kuruluşun kontrolündeki kazan veya fırında yakıt kullanımı gibi kaynaklar. Yakıt verisi ilgili hesaplamalara girdi sağlar.

KAPSAM 2

Satın alınan enerjinin emisyonları

Elektrik, buhar, ısıtma veya soğutma satın alımından kaynaklanan dolaylı emisyonlar. Enerji ölçümünün doğrudan veri sağladığı alanlardan biridir.

KAPSAM 3

Değer zincirindeki diğer emisyonlar

Satın alınan malzeme, taşımacılık ve ürün kullanımı gibi diğer dolaylı kaynaklar. Kurumsal envanter için enerji sayaçlarının ötesinde veri gerekir.

Elektrikte konum temelli ve piyasa temelli yöntemler farklı girdiler kullanır. Kaynağı ve dönemi belli olmayan sabit bir katsayıyla genel azaltım iddiası kurulmaz. Elektrifikasyon da enerji kaynağı ve toplam emisyon etkisiyle birlikte değerlendirilir. Ölçüm altyapısı raporlamaya veri sağlar; bağımsız doğrulamanın veya belgelendirmenin yerine geçmez.

06 / TÜRKİYE’DEN KÜRESEL İKLİM GÜNDEMİNE

COP31 ve sanayide
karbonsuzlaştırma gündemi.

COP31’in Türkiye ev sahipliğinde Antalya’da, 9–20 Kasım 2026 tarihlerinde gerçekleştirilmesi planlanıyor. Konferansın resmî gündemindeki yeşil sanayileşme, temiz enerji dönüşümü ve elektrifikasyon başlıkları, endüstriyel tesislerdeki enerji ve proses iyileştirme çalışmalarını yakından ilgilendiriyor.

Bu gündemin fabrikadaki karşılığı ne?

Sanayide karbonsuzlaştırma hedeflerini uygulanabilir projelere dönüştürmek; tüketimin nerede oluştuğunu bilmeyi, prosesin ihtiyacını anlamayı ve sonuçları izlemeyi gerektirir. Oskon’un mühendislik alanlarıyla bağlantı burada kurulur.

Konferans bilgileri: UNFCCC / COP31 · Gündem: COP31 Türkiye resmî sitesi

07 / PARİS ANLAŞMASI’NIN ÇİZDİĞİ YÖN

Küresel iklim hedeflerinden
tesis ölçeğinde iyileştirmeye.

2015 yılında COP21’de kabul edilen Paris Anlaşması, iklim değişikliğiyle mücadele için uluslararası bir çerçeve oluşturur. Küresel ortalama sıcaklık artışını sanayi öncesi döneme göre 2°C’nin oldukça altında tutmayı ve 1,5°C ile sınırlandırmak için çaba göstermeyi amaçlar.

Karbonsuzlaştırma için uzun vadeli bir çerçeve.

Ülkeler, Paris Anlaşması kapsamında iklim eylemlerini ulusal katkı beyanlarıyla (NDC) ortaya koyar. Sanayi işletmelerinin enerji verimliliği ve emisyon azaltımı çalışmaları da bu dönüşümün uygulama alanlarından biridir.

Tesis düzeyinde başlangıç noktası; güvenilir bir referans oluşturmak, enerji ve emisyon verisini izlemek, uygun iyileştirmeleri uygulamak ve ilerlemeyi değerlendirmektir. Böylece karbonsuzlaştırma hedefleri, işletmenin günlük kararlarıyla ilişkilendirilebilir.

Paris Anlaşması’nı UNFCCC kaynağından inceleyin
2°CSıcaklık artışını
oldukça altında tutmak
1,5°CSıcaklık artışını bu düzeyle
sınırlandırmak için çaba göstermek
Paris Anlaşması’nın küresel sıcaklık hedefleri; sanayi öncesi döneme göre sıcaklık artışını ifade eder.
KÜRESEL ÇERÇEVEParis Anlaşması
ÜLKELERİN İKLİM EYLEMLERİUlusal katkı beyanları
TESİS ÖLÇEĞİNDE KATKIEnerji ve proses iyileştirmeleri
08 / AŞAMALI UYGULAMA

Tesisinize uygun başlangıç.
Takip edilebilir ilerleme.

Her tesiste aynı kapsamla başlamak gerekmez. Önce kritik bir hat veya yardımcı işletme seçilebilir; sonuçlar değerlendirildikten sonra ölçüm ve kontrol yapısı genişletilebilir.

  1. 01

    İhtiyacı ve sınırı belirleyin

    Enerji kaynakları, üretim yapısı, mevcut otomasyon ve işletme kısıtları incelenir. Hangi hattın veya prosesin ele alınacağı netleştirilir.

    Çıktı: öncelikli alanlar ve başlangıç kapsamı.
  2. 02

    Ölçüm ve referans yapısını kurun

    Mevcut verinin yeterliliği değerlendirilir; sayaç ve veri entegrasyonu ihtiyacı belirlenir. Referans dönem ve performans göstergeleri tanımlanır.

    Çıktı: ölçüm noktaları, veri listesi ve karşılaştırma yöntemi.
  3. 03

    Fırsatları teknik ve ekonomik açıdan sıralayın

    Kontrol iyileştirmeleri ve yatırım seçenekleri; potansiyel fayda, uygulama maliyeti, duruş ihtiyacı ve proses riskiyle birlikte ele alınır.

    Çıktı: varsayımları belirtilmiş uygulama öncelikleri.
  4. 04

    Pilot uygulamayı devreye alın

    Entegrasyon ve kontrol değişiklikleri planlanan çalışma penceresinde gerçekleştirilir. Fonksiyonlar, emniyet gereksinimleri ve kabul kriterleri kontrol edilir.

    Çıktı: devreye alınmış kapsam ve işletme dokümantasyonu.
  5. 05

    Sonucu doğrulayın ve sürdürün

    Performans karşılaştırılabilir koşullarda izlenir. Sapmalar araştırılır; sorumlular, alarm eşikleri ve periyodik gözden geçirme düzeni belirlenir.

    Çıktı: performans değerlendirmesi ve sonraki iyileştirme adımları.
10 / SIK SORULAN SORULAR

Başlamadan önce
netleştirelim.

Doğru kapsam, tesisin mevcut verisi ve üretim hedefleri üzerinden belirlenir.

Karbonsuzlaştırma ve dekarbonizasyon aynı anlama mı gelir?

Evet. Bu sayfada iki terim de faaliyetlerden kaynaklanan sera gazı emisyonlarının azaltılmasını anlatır. Sanayide karbonsuzlaştırma; enerji verimliliğini, proses iyileştirmelerini ve uygun düşük emisyonlu enerji seçeneklerini birlikte değerlendiren bir dönüşüm sürecidir.

Enerji izleme sistemi kurmak tek başına tasarruf sağlar mı?

İzleme, tüketimi ve sapmaları görünür kılar. Tasarruf için bu bilginin kontrol değişikliği, bakım aksiyonu veya işletme uygulamasına dönüştürülmesi gerekir. İyileştirme sonrası etki ayrıca ölçülür.

Mevcut makineler ve eski tesisler bu yapıya dahil edilebilir mi?

Mevcut haberleşme olanakları, kontrolörler ve sayaçlar incelenir. Uygun veri bulunmuyorsa ek ölçüm veya ağ geçidi seçenekleri değerlendirilir. Kapsam ve uygulanabilirlik tesis keşfiyle netleşir.

Ne kadar tasarruf sağlanacağını baştan söyleyebilir miyiz?

Güvenilir başlangıç verisi olmadan genel bir tasarruf yüzdesi vermek doğru değildir. Potansiyel; yük profili, çalışma süresi, proses koşulları, mevcut kontrol yapısı ve yatırım seçenekleri incelendikten sonra hesaplanır.

Bu altyapı ISO 50001 çalışmalarına nasıl katkı sağlar?

Ölçüm kayıtları, performans göstergeleri ve iyileştirme takibi, enerji yönetim sisteminin veri ihtiyacına destek olabilir. ISO 50001; politika, sorumluluklar ve sürekli iyileştirmeyi de kapsar. Bir izleme sistemi kurulması tek başına standarda uygunluk veya sertifika sağlamaz.

Enerji tasarrufu doğrudan aynı oranda karbon azaltımı mıdır?

Enerji ve karbon göstergeleri ayrı değerlendirilir. Karbon etkisi için enerji türü, uygun emisyon faktörü, raporlama yöntemi ve sınırlar gerekir. Enerji kaynağı veya ürün karması değiştiğinde aynı tüketim farkı farklı emisyon sonuçlarına yol açabilir.

Uygulama için üretimi durdurmak gerekir mi?

Mevcut verinin okunmasıyla yeni sayaç montajı veya kontrol değişikliği aynı uygulama koşullarına sahip değildir. Elektriksel ve mekanik müdahaleler için gerekli duruş pencereleri, tesisin emniyet ve işletme prosedürleriyle birlikte planlanır.

İlk görüşme için hangi bilgiler faydalı olur?

Son 12 aylık enerji tüketimleri, üretim miktarları, vardiya düzeni, başlıca enerji kullanıcıları ve mevcut otomasyon / sayaç listesi iyi bir başlangıçtır. Varsa tek hat şeması, proses akışı ve mevcut performans raporları değerlendirmeyi hızlandırır.

DAHA FAZLA BİLGİ

Kavramlar ve yöntemler için kaynaklar

Enerji yönetimi, enerji yoğunluğu ve sera gazı muhasebesi hakkında temel başvuru kaynakları.

/ SIRADAKİ ÇÖZÜMSiemens Opcenter (MES-MOM)
/ SONRAKİ ADIMI NETLEŞTİRELİM

İhtiyacınızı doğru mühendislik
ekibiyle netleştirelim.

Operasyonunuzu kısaca anlatın; doğru sonraki adımı birlikte netleştirelim.

İhtiyacınızı değerlendirelim Talebiniz doğrudan ilgili mühendislik ekibine yönlendirilir.